چند سالی است که برخی از پزشکان پای ثابت برنامه های سیما هستند، اما چرا و چگونه این افراد انتخاب می‌شوند و آیا حضور در این برنامه‌ها دلیلی بر تخصص یا حاذق بودن پزشک است؟

فرا تحلیل گروه سلامت‌_علیرضا وهاب زاده: تلویزیون را روشن می‌کنید، مهمان برنامه که از اتفاق یک پزشک است در حال توضیح درباره یک بیماری و فرایند درمان آن است شما هم که ممکن است خودتان یا یکی از دوستان و آشنایانتان در این زمینه مشکلی داشته باشید، می‌نشینید پای صحبت های دکتر.

تقریبا این برنامه های پای ثابت رسانه ملی است. پزشکانی که به عناوین مختلف و البته در شبکه‌های گوناگون مهمان برنامه‌های پر مخاطب سیما هستند. هر بار با یک بهانه و در یک برنامه. می‌خواهد شبکه یک باشد و می‌خواهد برنامه‌های شبکه نسیم باشد؛  صدا و سیما پر شده است از برنامه‌های کارشناس محور که هرکدام برای مردم یک نسخه تجویز می‌کنند.

رسانه با دعوت از پزشکان که عموما شاید چهره و مطرح هم نباشند شروع به یک پروژه پیچیده می‌کند. پزشکی که امروز شاید برای شما آشنا نباشد در یک روند برندسازی در زمان یک یا دو سال تبدیل به یک چهره معروف و شناخته شده می‌شود.

همه چیز خیلی ساده است، کافی است با یکی از دفاتر مشاوره در این خصوص تماس بگیرید؛ آنها به شما خواهند گفت که در یک دوره کوتاه با استفاده از تکنیک‌های برند شخصی شما را به عنوان و شخصیتی که به آن علاقه دارید تبدیل خواهند کرد.

مثلا با توجه به شغل و تحصیلاتی که دارید می‌خواهید یک سرو گردن از همکاران و هم صنفان خودتان بلندتر شوید و از شما به عنوان یک کارشناس یا یک منبع در این حوزه یاد شود.

یا دوست دارید فعال اجتماعی، فعال حقوق زنان، فعال محیط زیست یا یک کارشناس در امور پزشکی یا صادرات و واردات… باشید. حالا اگر ته صدایی هم دارید که بهتر، می‌توانید روی آن هم سرمایه گذاری کنید، همین مشاوران برای شما آهنگساز و ترانه ساز و استودیو و هماهنگ می‌کنند، خرج کنید برایتان کنسرت هم می‌گذارند.

شک نکنید که تمام این‌ها در حوزه برند شخصی دست‌یافتنی است و فقط کافی است سرکیسه را شل کنید و به قول معروف پول خرج کنید و خواهید دید که در یک مدت زمان کوتاه صفحات مجلات و روزنامه‌ها و کانال‌ها را با رپورتاژهایی از شما پر خواهند کرد و در ادامه نیز با شناخته شدن شما مردم به صفحات مجازی و سایت شما سرازیر خواهند شد، آن روز است که می‌توانید دیگر بدون واسطه هرچه دوست دارید بگویید و مردم هم با توجه به اعتمادی که از رسانه‌های رسمی کسب کرده‌اید شما را به عنوان یک سلبریتی کارشناس حاذق و فعال حوزه خواهند پذیرفت.

شما هر چند وقت یکبار یادداشت می‌نویسید و مصاحبه می‌کنید، هر روز در اینستاگرام پست می‌گذارید و نسبت به مسائل مختلف واکنش نشان می‌دهید. عجله نکنید؛  این یک سرمایه گذاری کوتاه مدت است! شما هر مطلبی که امروز می‌نویسید به نوعی یک پس انداز محسوب می‌شود و طولی نمی‌کشد که همین مخاطبان مجازی می شوند صندوق پر از پول که به دفتر کار و مطب شما سرازیر می‌شوند و کارهایشان را به دست شما خواهند سپرد. تا آنجا که دیگر وقت سرخاراندن هم نخواهید داشت.

***مطلب زیر عینا برگرفته از جزوه‌های کارشناسان حوزه برند شخصی است:

«برندسازی شخصی چیزی جز نمایش خودتان نیست؛ اما چگونه می‌توان برند شخصی را به نحوی درست به نمایش گذاشت؟

سناریوهایی  زیادی وجود دارند که برند شما را در معرض دید تعداد مخاطبان هدف بیشتری قرار می‌دهد. اگر شما با حوزه‌ پرسنال برندینگ آشنایی داشته باشید، پس حتماً تکنیک‌های اولیه را می‌دانید.

حضور در شبکه‌های اجتماعی مناسب، مقداری دست به قلم شدن، به روز نگه داشتن اطلاعات، قرار دادن فیلم‌های خود در سایت‌های به اشتراک گذاری ویدئو و… برخی از این تکنیک‌های اولیه هستند. اگر تلاش‌های پرسنال برندینگ خودتان را آغاز کرده‌اید، وقت آن است که تکنیک‌هایی برای در معرض قرار گرفتن هرچه بیشتر برند خود به کار بگیرید. در زیر، به ذکر راه‌هایی خواهم پرداخت که برند شخصی شما را بهتر در معرض نمایش قرار می‌دهد.

برای نمایش برند شخصی خود مقاله بنویسید؛ یکی از راه های موثر برند سازی شخصی نوشتن مقاله است، نوشتن یک مقاله آنقدرها هم که فکر می‌کنید سخت نیست. این حرف‌ را درحالی به شما می‌زنم که خودم آن را انجام داده‌ام. اما چرا در فرایند برندسازی شخصی باید یک مقاله نوشت؟ مقاله به این معناست که شما یک منبع هستید. چیزی که ارزش وقت گذاشتن و توجه مخاطب را دارد.

می‌توانید مقاله در زمینه‌ صنعت خود یا چیزی که درباره‌ آن تخصص دارید بنویسید و با استراتژی‌های مناسب، تعداد زیادی از مخاطبان را به خود جذب کنید. برای نوشتن یک مقاله سه‌ مرحله‌ی اساسی وجود دارد.»

قرار دادی که بدون قید نام برنامه و شبکه بسته شده است

مخاطب حق دارد بداند برنامه تبلیغاتی است؟

اما یک سوال در انجا مطرح است. آیا این حق مخاطب است که بداند برنامه‌ای که در رسانه ملی در حال پخش است یک برنامه مشارکتی یا تبلیغاتی است یا یک برنامه کارشناس محور؟

مخاطب باید بداند که این کارشناس برای حضور در این برنامه پول داده است؟ چیزی که در رسانه‌ها رعایت نمی شود.

جالب است بدانید که شرکت‌هایی امور مشاوره تبلیغاتی را برعهده گرفته‌اند، قراردادهایی را با تهیه کننده برنامه‌های مختلف منعقد می‌کنند و طی آن اجازه دارند تا از تعدادی کارشناس مهمان برای حضور در این برنامه‌ها دعوت کنند.

در همین روند، شرکت‌ها اقدام به بستن قرار داد با پزشکان می‌کنند. مثلا طبق اسنادی که در اختیار خبرنگار مهر قرار دارد، برای حضور در یک برنامه مجری محور که به صورت زنده قرار است از یکی از شبکه‌های پرمخاطب سیما پخش شود، مبلغی در حدود ۸ میلیون تومان باید پرداخت شود.

یعنی خیلی راحت یک قرار داد جلوی شما می‌گذارند و می‌گویند اگر می خواهی مهمان فلان برنامه با اجرای فلان مجری مشهور شوی باید n میلیون پرداخت کنی. بعد هم خیلی راحت‌تر می‌توانی نیم ساعتی در یک برنامه زنده تریبون داشته باشی و برای خودت از هرچه می خواهی بگویی. البته با توجه به داستان برند شخصی در حوزه تخصصی‌ات کلی مشاوره بدهی. اگر خوب پول بدهی هم که مجری برایت سنگ تمام می‌گذارد و قطعا کلی‌هم تعریف و تمجید خواهی شد. بعد از مدتی هم که بفهمند اهل خرج کردن هستید، برنامه ربط و بی ربط دعوت می‌شوید.

بعد از برنامه هم فیلم ها را یکی یکی در صفحه شخصی‌ات آپلود می‌کنی و مخاطب از همه جا بی خبر هم خیال می‌کنند تو تنها پزشک حاذق این شهری و بلافاصله لایک‌ها را درو میکنی. خیلی زود هم یکی دو بیمار خود را سر خط میکنی که بیایند و یک لقبی برایت مطرح کنند. مثلا پنجه طلا! خیلی درشت است و از طلایش هم پیداست که شانست زده و بخت به تو رو کرده. یکی دو سالی که بکاری، فصل درو است.

خیلی زود خودت هم فراموش میکنی که خیلی از پزشکان چندین برابر تو مهارت و تجربه داشته‌اند. خیلی‌ها خاک کار را خوردند و بی سر و صدا به بهترین شکل طبابت کردند. خیلی ها که اساتید و ریش سفیدان این حوزه هستند و در هیچ کدام از این برنامه‌های تلویزیونی خبری و نامی از آن‌ها نیست. اما تو برنده‌ای! چرا؟ چون توانستی با تکینیک‌هایی که شاید عادلانه هم نباشد، مردم را قانع کنی که تو بهترینی و مردم باید به تو اعتماد کنند!

برخی از این پزشکان دعوتی پرونده‌های سنگین

اما جالب است بدانید که همین چندی قبل  احمدرضا جمشیدی رئیس وقت انجمن روماتولوژی ایران وی با انتقاد از شیوه های درآمدزایی این چنینی اظهار کرد که صدا و سیما در یک برنامه خاص از برخی پزشکان پول می‌گیرد و آنها را دعوت میکند. این درحالی است که برخی از این پزشکان دعوتی پرونده‌های سنگین در نظام پزشکی دارند و رسانه ملی برای دعوت از پزشکان هیچ نظرخواهی از نظام پزشکی و انجمنهای علمی تخصصی نمی‌کند. همین برنامه به خود من زنگ زده و عنوان کرد که ۱۰ میلیون تومان بده و ۲۰ دقیقه هر چه می خواهی بگو.

مردم هوشیار باشند

قطعا در این موارد باید اول از همه از وزارت بهداشت و سازمان نظام پزشکی خواست تا به ماجرا ورود کند، افزایش نظارت و تدوین یک آینه نامه برای حضور پزشکان در رسانه ملی به عنوان کارشناس می تواند راهگشا باشد. از طرفی رسانه ملی باید برای احترام به مخاطبان در ابتدا یا انتهای برنامه قید تبلیغاتی یا مشارکتی بودن را اضافه کند. مخاطبان باید متوجه شوند که برای این برنامه‌ها هم مثل بسیاری از برنامه های رپورتاژی سیما از طرف کارشناس و فرد مهمان پول پرداخته شده و دلیل دعوت صرفا حاذق بودن یا استفاده از تجربیات مهمان برنامه نیست و این برنامه به درخواست خود پزشک و عقد قرار داد و پرداخت میلیون‌ها تومان صورت پذیرفته است.

از یک طرف هم مهمترین بُعد این داستان خود مردم هستند، مخاطبان باید با افزایش سواد رسانه‌ای، قدرت تفکیک اصل از فرع را در فضای مجازی و رسانه پیدا کنند تا اسیر این بازی های تبلیغاتی و رسانه ای برای کسب درآمد نشوند.