۱۵ کشور همسایه ما بیش از ۱۰۰۰میلیارد دلار واردات دارند اما سهم ایران در تأمین نیاز همسایگان، تنها ۲درصد است؛ یعنی علی‌رغم رشد تجارت ایران و همسایگانهنوز نتوانسته‌ایم از ظرفیت ۶۰۰میلیون نفر همسایه خودمان استفاده کنیم.

فرا تحلیل نیوز با خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌ها و با تمرکز تحریم‌های آمریکا بر روابط بانکی، کشتیرانی و فروش نفت، عملاً در وهله اول تجارت خارجی ایران هدف این تحریم‌ها قرار گرفت و در ادامه، درآمدهای ارزی کشور، با محدودیت‌هایی مواجه شد.

بر همین اساس بود که بسیاری از کشورهای اروپایی، برای مصون ماندن از تحریم‌های ایالات متحده، روابط تجاری‌شان با ایران را به حداقل رسانده و تقریباً روابطشان با ایران به صفر میل کرد، این در حالی بود که متأسفانه در نگاه حاکم بر سیاست‌های تجارت خارجی کشورمان چه قبل از برجام و چه پس از آن، ارزش‌گذاری تجارت با اروپا به‌مراتب بیش از ارزش تجارت با کشورهای همسایه بوده است، برای همین هم علی‌رغم افزایش مبادلات تجاری ایران با کشورهای همسایه طی یک دهه گذشته، ایران نتوانست از ظرفیت کشورهای همسایه خود بهره حداکثری را ببرد و به‌گفته رضا رحمانی وزیر صنعت، معدن و تجارت کشورمان، سهم ایران از تأمین نیاز ۱۲۰۰ میلیارد دلاری کشورهای همسایه، تنها ۲ درصد است، این یعنی به‌گفته آقای وزیر اگر ما بتوانیم صادرات به کشورهای همسایه را ۲۵ میلیارد دلار دیگر افزایش دهیم حداقل یک میلیون فرصت شغلی ایجاد می‌شود.

در دهه‌های گذشته فرصت تجارت با همسایگان در حالی به‌درستی مورد توجه قرار نگرفته که ایران با دارا بودن مرزهای مشترک آبی و خاکی با ۱۵ کشور، دومین کشور جهان از نظر تعداد همسایه‌ها است و این یعنی، پتانسیل بزرگی که می‌توانست علاوه بر بی‌اثر کردن تحریم‌ها، یک بازار نزدیک به ۶۰۰میلیون نفری را بیخ گوش ما قرار دهد؛ آن هم بازاری که حدود ۱۲۰۰ میلیارد دلار نیاز سالانه خود را از طریق واردات تأمین می‌کند و همه این‌ها یعنی، فرصت بی‌نظیر برای متحول کردن اقتصاد ایران.

آمار تجارت ۱۲ ماه منتهی به اسفند سال ۹۷ کشورمان نشان می‌دهد که از حدود ۴۴ میلیارد و ۳۰۹ میلیون دلار صادراتی که در سال ۹۷ انجام شد، حدود ۲۴ میلیارد و ۱۳۲ میلیون دلار به ۱۵ کشور همسایه انجام شده است؛ همچنین با توجه به واردات ۱۲ ماه سال گذشته، از مجموع ۴۲ میلیارد و ۶۱۲ میلیون دلار کل واردات کشور، ۱۱ میلیارد و ۵۴۱ میلیون دلار کالا از مبدأ کشورهای همسایه وارد خاک ایران شده است، این یعنی در سال ۹۷، حجم تجارت خارجی ایران با ۱۵ کشور همسایه، بیش از ۳۵ میلیارد و ۶۷۳ میلیون دلار بوده است.

 

البته نباید فراموش کرد که در ۱۳ سال گذشته، رشد تجارت ایران با همسایگان خود، قابل توجه بوده و حتی در ۳ سال اخیر، ۲۰ درصد رشد داشته است ولی بخش اعظمی از ظرفیت تجارت با این کشورها دست‌نخورده باقی مانده است.

در ادامه آخرین وضعیت صادرات و واردات سالانه ۱۵ کشور همسایه ایران را ببینید:

 

نام کشور نوع مرز جمعیت صادرات واردات درآمد سرانه
افغانستان خاکی ۳۱٫۵ میلیون نفر یک میلیارد دلار (۲۰۱۸) ۵٫۷ میلیارد دلار (۲۰۱۸) ۲۰۵۱ دلار
پاکستان خاکی ۲۰۵ میلیون نفر ۲۲ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۵۷ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۱۳۴۳ دلار
جهموری آذربایجان خاکی ۹٫۹ میلیون نفر ۱۶ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۷ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۱۷۴۰۰ دلار
ترکمنستان خاکی ۶ میلیون نفر ۷٫۸ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۳٫۶ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۱۸۷۰۰ دلار
ترکیه خاکی ۸۲ میلیون نفر ۱۶۸ میلیارد دلار (۲۰۱۸) ۲۲۳ میلیارد دلار (۲۰۱۸) ۲۶۵۰۰ دلار
عراق خاکی ۳۹ میلیون نفر ۶۹ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۵۰ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۱۷۰۰۰ دلار
ارمنستان خاکی ۳ میلیون نفر ۲ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۴میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۳۸۸۰ دلار
عمان آبی ۴٫۶ میلیون نفر ۳۲ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۲۳ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۴۶۴۷۵ دلار
قطر آبی ۲٫۷ میلیون نفر ۶۳ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۲۷ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۱۲۷۷۰۰ دلار
کویت آبی ۴٫۲ میلیون نفر ۴۶ میلیارد دلار (۲۰۱۶) ۳۰ میلیارد دلار (۲۰۱۶) ۷۱۰۰۰ دلار
امارات آبی ۹٫۷ میلیون نفر ۳۱۶ میلیارد دلار (۲۰۱۶) ۲۴۷ میلیارد دلار (۲۰۱۶) ۲۹۹۰۰ دلار
بحرین آبی ۱٫۵ میلیون نفر ۱۲ میلیارد دلار (۲۰۱۶) ۱۴ میلیارد دلار (۲۰۱۶) ۲۹۸۰۰ دلار
قزاقستان آبی ۱۸٫۴ میلیون نفر ۴۸ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۲۹ میلیارد دلار (۲۰۱۷) ۱۱۳۹۰ دلار
روسیه آبی ۱۴۶٫۸ میلیون نفر ۴۴۹ میلیارد دلار (۲۰۱۸) ۲۳۸ میلیارد دلار (۲۰۱۸) ۲۵۸۰۰ دلار
عربستان آبی ۳۳٫۴ میلیون نفر ۲۰۷ میلیارد دلار (۲۰۱۶) ۱۲۹ میلیارد دلار (۲۰۱۶) ۳۱۳۰۰ دلار
جمع ۵۷۹٫۳ میلیون نفر ۱۴۵۸٫۸ میلیارد دلار ۱۰۸۷٫۳ میلیارد دلار

 

  • منبع خبر : تسنیم